De juiste klanken vinden bij Psalm 84


Hilda de Heer met Maarten Kooij tijdens een reis van Ichthus in Frankrijk.

beeld Hilda de Heer

Artikel Erdee 1


vakantiereis
tekst Gert de Looze
beeld Hilda de Heer


Ze bivakkeert ten tijde van het gesprek in Frankrijk en geniet met volle teugen. Hilda de Heer is reisleider en secretaresse van Stichting Ichthus, die vakanties organiseert voor mensen met een lichamelijke beperking. Ze stond in 1997 met Netty Meerkerk en Martien van der Knijff aan de wieg van de christelijke reisorganisatie. „We waren op vakantie in Nederland met een groep jongeren met een lichamelijke beperking. Tijdens die door de Hervormde Vrouwenbond georganiseerde trip vroegen diverse gasten waarom er geen buitenlandse reis op het programma stond.”


Na die vakantie kwamen de drie bij elkaar om plannen te smeden. Omdat de Hervormde Vrouwenbond het bij reizen in Nederland wilde houden, richtten ze Stichting Ichthus op. De eerste reis ging in 1998 naar de Oostenrijkse plaats Au. „Op de terugweg vroegen deelnemers welke bestemming we voor het jaar erop in gedachten hadden”, herinnert De Heer zich. „Toen moesten we wel doorpakken.”


Inmiddels organiseert Ichthus jaarlijks vier vakantiereizen. Om de drie jaar komt daar een reis naar Israël bij. Dit gebeurt volgens een strak schema, waarbij rekening wordt gehouden met de wensen van de gasten. „Ze kunnen kiezen voor een culturele of een natuurreis, voor een vakantie met een rustig programma of voor een trip niet zover over de grens. Jaarlijks zit er een nieuwe bestemming in het programma. Verder biedt Ichthus de keus uit twee locaties uit eerdere jaren en kiest de organisatie één bestemming uit van het voorafgaande jaar.”
Ichthus deed de voorbije twintig jaar landen als België, Denemarken, Italië en Zwitserland aan. Meestal met een rolstoelbus, soms vliegt het gezelschap. Elke reis is er, afhankelijk van de zorgvraag, plaats voor dertien tot achttien deelnemers. Het betreft mensen die onder andere rolstoelafhankelijk zijn, gasten die doof of slechthorend zijn, een visuele beperking, niet-aangeboren hersenletsel of autisme hebben. Tijdens elke reis zijn behalve de gasten een reisleider, een coördinerend verpleegkundige, vrijwilligers én een predikant van de partij.
Dat laatste is een bewuste keus. De predikant gaat voor in de diensten op zondag en leidt de Bijbelstudies. Daarnaast heeft hij persoonlijke pastorale gesprekken met deelnemers.
„Iedereen is welkom bij Ichthus”, benadrukt De Heer „Ook mensen die niet-kerkelijk zijn. Er wordt wel van hen verwacht dat ze aanwezig zijn bij kerkdiensten en Bijbelstudies.”
Ichthus wordt gerund door vrijwilligers. „Dat kost de nodige tijd, maar is ook verrijkend”, ervaart De Heer. „Het ontroert mij als een gast die niet kan praten, tijdens het zingen van ”Zelfs vindt de mus een huis, o Heer’” wel de klanken uitstoot die bij deze woorden horen.”


Dit is het eerste deel in een serie over Stichting Ichthus. Volgende week vrijdag deel 2.>>rd.nl/ichthus

 

 

 

 

 

 

*********************************************************************************************

„Gesprekken met de dominee zijn waardevol”


Adri van der Hoeven (r.) met zijn reismaat Frans Goudriaan.
beeld Adri van der Hoeven

Artikel Erdee 2
vakantiereis
tekst Gert de Looze
beeld Adri van der Hoeven


Hij zit in een park in het Zwitserse Genève. Nog even, en Adri van der Hoeven (66) en zijn reisgenoten gaan picknicken. „Het is hier prachtig, ik geniet”, begint Van der Hoeven het gesprek.
Hij is op pad met Ichthus, dat vakantiereizen voor mensen met een lichamelijke beperking organiseert. „Ik ben dankbaar voor die mogelijkheid. Een gezond iemand kan voor een paar honderd euro twee weken naar Turkije gaan. Als je mij in een rolstoel aan het strand zou zetten, gebeurt er verder niets. Bij Ichthus is dit gelukkig anders. Dankzij de hulp van de vrijwilligers en de reisleiding beleef ik van alles. Daar heb ik graag de 1600 euro voor over die deze reis naar het Franse Chatel kost. De afgelopen jaren ben ik met Ichthus onder andere in Engeland, Italië en Israël geweest.”
Van der Hoeven waardeert de inspanningen van de mensen van Ichthus. „Ze weten ook een plek te vinden waar je met een rolstoel het water in kunt rijden. Geweldig toch?”


Ruim tien jaar geleden kreeg de inwoner van het Utrechtse Zegveld een herseninfarct, kort voordat hij aan een zwak bloedvat in zijn hoofd geopereerd zou worden. Hij raakte hierdoor rechtszijdig verlamd. „Dankzij therapie gaat het nog altijd vooruit. Ik kan lopen als iemand mij een hand geeft, wel met een spalk tot aan mijn knie. Tot voor kort had ik geen knijpfunctie in mijn rechterhand. Inmiddels lukt het zelfs om mijn vingers een klein beetje te bewegen.”
Van der Hoeven maakt gebruik van een rolstoel en een scootmobiel. Als hij weggaat, neemt hij die mee in zijn bus. De Utrechtenaar komt graag onder de mensen. „Ik bezoek activiteitencentrum Boogh Harmelen in Harmelen en ga graag met Ichthus mee.”


Als je bij de pakken gaat neerzitten, kom je nergens, zegt hij. Hij wil positief in het leven staan. „Ik kan nog veel. Met hulp van Boven! Wanneer ik merk dat een reisgenoot in de put zit, knoop ik een praatje met hem aan om hem op te beuren. De sfeer tijdens de reizen is geweldig, we vormen één grote familie.”
Frans Goudriaan uit Gouda is Van der Hoevens reismaatje. „We gaan al jarenlang samen met Ichthus mee. Tussendoor zoek ik Frans weleens thuis op. Soms gaan we bij andere reisgenoten langs. Verder onderhouden we de nodige contacten via de app of Facebook.”


Van der Hoeven, lid van der hervormde gemeente in zijn woonplaats, vindt het fijn dat er altijd een predikant meereist. „Je wordt wijzer van de dagopeningen en -sluitingen en de Bijbelstudies die hij houdt en van de zondagse diensten die hij leidt.”
Eens waren er te weinig plekken en sliep Van der Hoeven op uitnodiging van de predikant op diens kamer. „We hadden waardevolle gesprekken. Ik weet niet of de dominee altijd blij met mij was, want ik snurk nogal.”


Dit is het tweede deel in een serie over Stichting Ichthus. Volgende week vrijdag deel 3.>>rd.nl/ichthus

 

 

 

 

*********************************************************************************************

Slapen onder de Oostenrijkse sterrenhemel


Netty Meerkerk.
beeld Netty Meerkerk

Artikel Erdee 3
vakantiereis
tekst Gert de Looze
beeld Netty Meerkerk


Met blote voeten in een beekje zitten. Hoog in de bergen sneeuwballen gooien. Wensen van gasten –mensen met een lichamelijke beperking– worden zo veel mogelijk gehonoreerd tijdens de reizen van Stichting Ichthus, vertelt Netty Meerkerk. „We tillen rolstoelgebonden deelnemers bijvoorbeeld in waterfietsen, zodat ook zij van zo’n uitje kunnen genieten.”


De wijkverpleegkundige richtte samen met Hilda de Heer en Martien van der Knijff de christelijke reisorganisatie in 1997 op en maakt nog altijd deel uit van het bestuur. Elk jaar gaat ze als verpleegkundig coördinator met een reis mee. Vorige maand verbleef ze met een groep in het Oostenrijkse Au. „Een van de gasten zat ’s avonds in zijn rolstoel naar de bergen en de lucht te kijken en verzuchtte dat hij het liefst de hele nacht buiten zou willen blijven. Een jongere vrijwilliger pikte dit signaal op en peilde of ook andere gasten hiervoor voelden. Dat bleek het geval.”


De vrijwilliger klopte vervolgens bij de reisleiding aan met het verzoek of enkele gasten samen met vrijwilligers ’s nachts buiten mochten bivakkeren. „Wij zagen wel wat hobbels. Stel dat het ging regenen of dat er muizen op bezoek kwamen.”


Die mitsen en maren brachten de liefhebbers niet van de wijs, waarna de leiding groen licht voor de onderneming gaf. Een aantal gasten en vrijwilligers bivakkeerde twee nachten onder de sterrenhemel. „Ze zeiden nog nooit zo lekker geslapen te hebben.”
Meerkerk neemt haar petje af voor de gasten. „Het zijn mensen met lef, die het aandurven om onbekende werelden te ontdekken.”


De vrijwilligers betalen een eigen bijdrage van enkele honderden euro’s, omdat de kosten voor de gasten anders de pan uit zouden rijzen. Meerkerk heeft veel waardering voor hen. „Ze zetten zich voor 100 procent in voor onze gasten. Als reisleiding proberen wij goed voor hen te zorgen. De hulp die zij verlenen, kan best intensief zijn. Soms begint dat ’s morgens vroeg en eindigt het ’s avonds laat. Het kan goed zijn om een vrijwilliger een avond vrijaf te geven, zodat hij even bij kan tanken.”


Gemiddeld gaan er evenveel gasten als vrijwilligers mee. Meerkerk verwelkomt graag jonge én oudere vrijwilligers. „De eersten hebben soms verfrissende ideeën, de laatsten zorgen voor stabiliteit.”
De wijkverpleegkundige is degene die binnen het bestuur op zoek gaat naar nieuwe accommodaties. „Het valt niet altijd mee om geschikte verblijfplaatsen te vinden. Wij hebben natuurlijk ons verlanglijstje. Zo moet een accommodatie rolstoeltoegankelijk zijn en moeten er voldoende slaap- en badkamers rolstoelaangepast zijn.”
Vaste locatie in het Oostenrijkse Au is Hollandheim, het groepshuis dat Ichthus in 1998 als eerste aandeed. „Een fijne, tegen de bosrand gelegen locatie. En het uitzicht op de bergen verveelt nooit.”


Dit is het derde deel in een serie over Stichting Ichthus. Volgende week vrijdag deel 4.>>rd.nl/ichthus

 

 

 

 

*********************************************************************************************

„Bij Ichthus val ik niet op in mijn rolstoel”


Conja Koster.
beeld Conja Koster

Artikel Erdee 4
vakantiereis
tekst Gert de Looze
beeld Conja Koster


Een reis van Stichting Ichthus is een vakantie met meerwaarde, zegt Conja Koster (41) uit het Zeeuwse Waarde. Ze bivakkeerde van 6 tot en met 16 juni in het Oostenrijkse Au, samen met andere mensen met een lichamelijke beperking.
Het was haar zesde Ichthusreis. „Het bijzondere van deze vakanties is dat ik niet opval met mijn rolstoel, omdat veel meer gasten zo’n vervoermiddel gebruiken. Het is fijn om met lotgenoten op te trekken. Met gezonde mensen om me heen probeer ik me nogal eens beter voor te doen dan ik me op zo’n moment voel. Tussen lotgenoten kan ik mezelf zijn omdat we elkaar zo goed begrijpen.”
Koster lijdt aan friedreichse ataxie, ook wel ziekte van Friedreich genoemd, naar de arts die dit syndroom heeft beschreven. Deze vorm van ataxie werd op haar twaalfde vastgesteld. „Mijn oudere broer heeft deze ziekte ook. Het viel mijn ouders op dat ik net als hij niet vast op mijn benen stond.”
In de loop van de jaren kreeg Koster steeds meer last van de ataxie. „Ik viel steeds vaker en ik ging houterig lopen. Ik moet voortdurend inleveren, al lijkt de achteruitgang de laatste jaren gelukkig langzamer te gaan. Op dit moment ben ik rolstoelgebonden.”


Het proces van minder worden valt niet mee. „Nadat ik niet meer kon fietsen, duurde het tien jaar voordat ik mijn rijwiel wegdeed.”
Koster doet drie dagen per week vrijwilligerswerk op de Julianaschool in Krabbendijke. Ze woont zelfstandig. „Ik moet alles wat langzamer doen dan vroeger, maar gelukkig kan ik mijzelf nog redden.”
De laatste maanden moet Koster het wat rustiger aan doen, omdat ze anders te moe wordt. Op vakantie heeft ze daar geen last van. „Dit komt vast doordat het er zo ontspannen aan toegaat. En natuurlijk doordat ik niet hoef te koken en te wassen.”
Een stedentrip is niet aan Koster besteed. Ze trekt er het liefst op uit in de natuur. „Die is in Oostenrijk majestueus met al die bergen. Het meest heb ik dit jaar genoten van de passentocht.”


Koster, lid van de gereformeerde gemeente in haar woonplaats, vindt het fijn dat er gedurende de reis een predikant bij de groep is. „Dat zorgt voor fijne gesprekken.”
De inwoonster van Waarde legt weinig beslag op de tijd van de vrijwilligers. „Het enige wat ze moeten doen, is mijn rolstoel duwen. Ik vind het niet altijd makkelijk om mijn beperking te accepteren. Tijdens de reizen van Ichthus ontmoet ik mensen die nog veel minder kunnen dan ik. Dan ben ik weer dankbaar voor de mogelijkheden die ik nog wel heb.”


Dit is het vierde deel in een serie over Stichting Ichthus. Volgende week vrijdag deel 5.>>rd.nl/ichthus

 

*********************************************************************************************

Bijzondere dagopening in park in Rome

Wilke van 't Hul met haar kamergenoot in Rome tijdens een vakantie van Ichthus Reizen.
beeld Wilke van 't Hul

vakantiereis

Artikel Erdee 5
tekst Michiel Bakker
beeld Wilke van ’t Hul


Parijs, Duitsland, Zwitserland en Oostenrijk. Wilke van ’t Hul (47) ging verscheidene keren op pad met Stichting Ichthus, die vakantiereizen voor mensen met een lichamelijke beperking organiseert. Deze zomer nam ze deel aan de reis naar Rome.


Van ’t Hul lijdt aan limb-girdle spierdystrofie. „Het is een aangeboren, progressieve ziekte die zich langzaam ontwikkelt. Twee broers van mij hebben dezelfde aandoening. We wonen met elkaar in het ouderlijk huis in het Gelderse Oosterwolde, dat helemaal aan ons is aangepast. Gelukkig leeft mijn moeder nog. Ze verricht veel hand- en spandiensten. Ook krijg ik thuiszorg en andere vormen van hulp.”


Tot anderhalf jaar geleden werkte Van ’t Hul, die sinds zes jaar in een rolstoel zit, op het gemeentehuis van Oldebroek. Dit werd uiteindelijk te zwaar. „Ik kreeg burn-outklachten. Het ging niet meer. Ik ben blij dat ik het 25 jaar heb volgehouden. Toen ik met het werk stopte, was ik bang dat de muren op me af zouden komen, maar dat viel mee. Ik haak en lees graag, onderhoud veel contacten via internet en heb twee poezen.”


In de loop der jaren ging Van ’t Hul samen met haar moeder geregeld met De Zonnebloem op vakantie. Omdat Ichthus een christelijke organisatie is, besloot ze in 2011 ook eens met die club op reis te gaan. „Ik zag er wel tegen op, omdat ik er niemand kende en mijn moeder niet mee kon. Toen er een reis naar Parijs op het programma stond, heb ik me aangemeld omdat ik daar graag naartoe wilde. Vanaf het moment dat ik in Hoevelaken in de bus stapte, voelde ik me thuis bij Ichthus.”


Elke deelnemer heeft een persoonlijke begeleider. „Dat is prettig, want dan hoef je niet alles iedere keer opnieuw uit te leggen. Als we overdag op pad gaan, wisselen alle vrijwilligers elkaar af”, zegt Van ’t Hul. Ze houdt van de natuur. Maar uit het aanbod van deze zomer sprak ook de trip naar Rome haar aan. Indrukwekkend noemt ze het bezoek aan de Sint-Pieter. „En op de Scala Sancta zagen we pelgrims die, net zoals Luther deed, op hun knieën de trap op kropen om boete te doen terwijl ze het Onze Vader opzegden. Dan denk je: Ach mensen, dat hoeft helemaal niet. Je mag rechtstreeks in gebed naar de Heere gaan.”


De dagopening en avondsluiting waardeert de hersteld hervormde Van ’t Hul. „We zaten in een vrij groot en druk hotel. Daarom besloten we op een dag het ontbijt af te sluiten in een park. Kandidaat Folkers, die als pastoraal medewerker aanwezig was, hield daar de overdenking en in de openlucht zongen we een psalm. Heel bijzonder.” Van ’t Hul kijkt alweer vooruit. „Volgend jaar is er een extra reis naar Israël. Daar wil ik me voor opgeven. Ik ben twee keer in dat land geweest, toen ik nog zelfstandiger was, maar het lijkt me mooi om ook eens met Ichthus naar Israël te gaan te gaan.”


Dit is het vijfde deel in een serie over Stichting Ichthus. Volgende week vrijdag deel 6. >>rd.nl/ichthus

 

*********************************************************************************************

Een duik in de geschiedenis van de oude kerk


Klaas Schra.
beeld Daniël Folkers

Artikel Erdee 6vakantiereis


tekst Gert de Looze
beeld Daniël Folkers


Hij ging niet over één nacht ijs. Klaas Schra (65) bekeek alle routes in Rome vooraf op Google Street View. De reisleider wilde weten hoe de gebouwen én hoe de straten eruitzien. Daar bleef het niet bij. Schra liep vooraf zelf alle trajecten in de Italiaanse hoofdstad. „Ik wilde hoe dan ook voorkomen dat de deelnemers vervelende hobbels zouden tegenkomen.” Eenmaal in Rome koos het reisgezelschap op advies van Schra een keer niet voor de bus, maar nam de metro naar de Sint-Paulus buiten de Muren. „Dat verliep vlekkeloos. We stonden met tien rolstoelen naast elkaar op het perron te wachten en zaten in no time in de metro.”

Schra leidde, samen met Marjolein van Manson als coördinerend verpleegkundige, van 27 juni tot en met 4 juli een reis van Stichting Ichthus naar Rome. Daaraan namen tien mensen in een rolstoel en vijftien vrijwilligers deel. Schra, lid van de gereformeerde gemeente in zijn woonplaats Zoetermeer, is in het dagelijks leven architect en daarnaast gemeenteraadslid voor de ChristenUnie-SGP.


Vorig jaar leidde hij voor het eerst een reis van Ichthus op verzoek van zijn broer en bestuurslid Henk Schra. Die trip ging naar Oostenrijk. Hij opperde het idee om een reis naar Rome te organiseren en stelde zelf het programma en de reisgids samen.
Als centraal thema koos hij ”Rome en de geschiedenis van de christelijke kerk”. De stad is wat hem betreft niet alleen het centrum van de Rooms-Katholieke Kerk, maar biedt toeristen ook veel aanknopingspunten om zich te verdiepen in de vroegchristelijke kerk. „Als je de plekken bezoekt waar Paulus en Petrus zijn geweest, gaan de brieven van deze apostelen meer voor je leven. Ook omdat de hersteld hervormde kandidaat D. H. J. Folkers tijdens de Bijbelstudies Schriftgedeelten behandelde die een link met Rome hebben. Indrukwekkend vond ik ook het bezoek aan de Scala Santa, de trap die Luther op zijn knieën beklom in de hoop hier enige rust voor zijn ziel te vinden.”


De deelnemers genoten van hun kennismaking met Rome en van de onderlinge contacten, merkte Schra. „Het viel mij net als vorig jaar op hoe blijmoedig deze mensen met een lichamelijke beperking in het leven staan. Daar kan ik veel van leren. Een deelneemster belandde vanwege een ontsteking in het ziekenhuis, maar ook zij kijkt met een goed gevoel op onze reis terug. Ik vond het pijnlijk om te merken dat mensen in een rolstoel soms niet voor vol worden aangezien. Zelfs als ze een adequaat antwoord op vragen geven, blijven sommige mensen zich enkel op de omstanders richten.”


De architect keek met bewondering naar de resten van Rome uit de tijd dat Paulus er woonde en uit de eeuwen erna. „We bivakkeerden in een hotel vlak bij de thermen van Diocletianus, een badhuiscomplex dat een oppervlakte van 3,8 hectare beslaat en in het jaar 306 in gebruik werd genomen. In de thermen konden 3000 mensen baden. Dit indrukwekkende complex laat de enorme ijver en discipline van de Romeinen zien. Ze pakten hun zaken groots aan.”


Dit is het zesde deel in een serie over Stichting Ichthus. Volgende week vrijdag het slot.>> rd.nl/ichthus

*********************************************************************************************

 

Uitkijken naar de volgende reis met Ichthus

  Erik Hakkenberg.
beeld RD
Artikel Erdee 7
 
vakantiereis
 
tekst Gert de Looze 
beeld RD
 
Hij was niet van plan om naar Rome te gaan. Erik Hakkenberg (37) uit Ridderkerk wilde zich inschrijven voor een reis van de Stichting Ichthus naar het Oostenrijkse Karinthië. Zijn jongste broer gooide echter roet in het eten. „Die reis eindigt op 8 september, terwijl mijn broer een dag eerder gaat trouwen.”
Hakkenberg koos daarom voor Rome. „Ook omdat ik dan kon vliegen. Tegelijkertijd vond ik dit best spannend. Als kind heb ik twee keer een rondvlucht boven Rotterdam gemaakt, maar op die leeftijd denk je nog niet na over wat er kan misgaan.”
 
Het vliegen beviel goed. Zo goed dat Hakkenberg zich wil inschrijven voor een Ichthusreis naar Israël, volgend voorjaar. „Ik heb veel over dit land gehoord en wil het graag met eigen ogen zien. Met name de plaatsen waar de Heere Jezus is geweest.”
 
Hakkenberg woont sinds vorig jaar zelfstandig in Ridderkerk. In een woonvorm voor mensen met een lichamelijke beperking van de protestants-christelijke stichting De Poort. Door een hersenbloeding vlak na zijn geboorte kampt hij met ernstige spasticiteit. „Ik kan kleine afstanden lopen achter een rollator, maar meestal gebruik ik mijn rolstoel.”
 
De trip naar Rome was Hakkenbergs negende vakantie met Ichthus. Aanvankelijk aarzelde hij om een reis bij deze stichting te boeken. „Ik vond de vakanties best prijzig, maar uiteindelijk heb ik toch de knoop doorgehakt. Tenslotte heb ik het geld ervoor. Sinds 2009 ben ik in Duitsland, Engeland, Frankrijk, Oostenrijk en Zwitserland geweest.”
Rome maakte indruk op Hakkenberg. Hij genoot van de vele oude gebouwen. „Het is knap wat de Romeinen vroeger allemaal voor elkaar kregen. De Sint-Pieter vond ik heel bijzonder. Het was wel aangrijpend om mensen in deze kerk te zien biechten, omdat je weet dat ze worden bedrogen. Ook zag ik veel bedelaars in Rome. Verdrietig is dat.”
Hakkenberg, lid van de gereformeerde gemeente in Ridderkerk-Slikkerveer, genoot van de goede sfeer tijdens de vakantie. „Het mooie van de vakanties met Ichthus is dat de deelnemers zich één voelen met elkaar, ook al komen ze uit verschillende kerken. Tijdens de reizen gaat elke dag de Bijbel open en worden er ook dagsluitingen en Bijbelstudies gehouden. Deze keer deed de hersteld hervormde kandidaat Folkers dit. Hij heeft daarnaast met iedereen een persoonlijk gesprek gehad en nam hiertoe zelf het initiatief. Dat vond ik mooi.”
 
Volgende week zaterdag wordt Hakkenberg in Barneveld verwacht voor de reünie van de Romereis. Hij heeft er zin in. „’s Morgens kletsen we bij en bekijken we foto’s. ’s Middags kunnen we een bezoek brengen aan het Borduurmuseum of het Pluimveemuseum in Barneveld. Ik ga een kijkje nemen in het Borduurmuseum.”
 
Dit is het slot van een zevendelige serie over Stichting Ichthus.>> rd.nl/ichthus
 
*********************************************************************************************